Συνεντεύξεις

Γιάννης Γρηγοράκης: «Είναι μια καθημερινή ένεση καλής ψυχολογίας να εισπράττεις αγάπη»

Γιάννης Γρηγοράκης: «Είναι μια καθημερινή ένεση καλής ψυχολογίας να εισπράττεις αγάπη»

«Αληθινοί και ονειροπόλοι» είναι το νέο μυθιστόρημα του Γιάννη Γρηγοράκη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος (περισσότερα για το βιβλίο δείτε εδώ). Μια ιστορία που εκτυλίσσεται σε διαδοχικές χρονικές, αλλά και ιστορικές περιόδους, με πρωταγωνιστές που διακατέχονται από έντονες εσωτερικές, αλλά και εξωτερικές ανησυχίες.

Κύριε Γρηγοράκη, πείτε μας λίγα λόγια για το νέο βιβλίο σας.

Το «Αληθινοί και ονειροπόλοι» είναι ένα είδος σάγκας.  Μια οικογενειακή ιστορία που εκτείνεται σε βάθος τεσσάρων γενεών. Από την δεκαετία του 1920 μέχρι τις μέρες μας. Αληθινοί, είναι το όνομά τους… Οικογένεια Αληθινών… Ο αναγνώστης μπορεί να υποθέσει ότι το όνομα είναι συμβολικό… Ότι η αλήθεια εξάπτει την καρδιά τους, το πνεύμα τους.. Ακόμη κι αν είναι έτσι, η αλήθεια είναι ένας αγριεμένος κισσός που συχνά σκαρφαλώνει πάνω μας και μας πνίγει. Οι Αληθινοί δεν εξαιρούνται, όμως πίσω δεν πάνε ποτέ. Ο αμπελουργός Λέων Αληθινός, στα μέσα της δεκαετίας του ’20 έχει ένα όραμα ζωής. Να φτιάξει ένα οινοποιείο στη Μαντίνεια της Αρκαδίας… Ευσεβείς πόθοι… Το 1929 ξεσπάει η μεγάλη οικονομική κρίση στην Αμερική, και το παλιρροϊκό κύμα της πλήττει ολόκληρη την Ευρώπη. Μοιραία η χώρα πτωχεύει. Ούτε ο γιος του Λέοντα, Άγγελος Αληθινός, θα υλοποιήσει το όραμα της οικογένειας, εξαιτίας του πολέμου που ακολουθεί και της Κατοχής. Τελικά είναι ο εγγονός του, Διόνυσος Αληθινός, που θα τα καταφέρει, πενήντα χρόνια μετά. Τα κρασιά του θα γίνουν διάσημα, αλλά δεν υπάρχει διάδοχη κατάσταση. Τα τρία παιδιά του δεν θα ασχοληθούν με τους αμπελώνες και το οινοποιείο για διάφορους λόγους. Στο φόντο όλης αυτής της μικροϊστορίας, υπάρχει μια άλλη ιστορία, μείζων, η ιστορία της χώρας. Δεν μπορείς να κλείσεις τα βλέφαρα στην ιστορία της χώρας. Η κρίση του ’29 – ’32, ο πόλεμος του ’40 και η Κατοχή, ο εμφύλιος, η χούντα, ανακαλούν στη μνήμη σπαρακτικές εικόνες, αλλά και μεγάλες διαψεύσεις και αυταπάτες. Παρά τα χτυπήματα οι Αληθινοί διατηρούν την ικανότητα να θυμούνται και συγχρόνως να ονειρεύονται, ακόμη κι όταν γερνούν.

Έχετε ζήσει στα μέρη όπου εκτυλίσσεται η πλοκή του βιβλίου σας;

Σε κανένα δεν έχω ζήσει. Κάποια τα επισκέφτηκα ταξιδεύοντας. Η Πελοπόννησος είναι γεμάτη από ωραία τοπία, που σου προσφέρουν μια γλυκιά, ήρεμη ηδονή. Τώρα συμβαίνει οι ρίζες μου να κρατάνε από τη Μάνη, οπότε υπάρχει ένα σταθερό νόημα τις φορές που αναφέρομαι σε όλα αυτά τα μέρη. Ένα νόημα επιστροφής. Δεν είναι το πρώτο βιβλίο που γράφω με τόπο δράσης την Πελοπόννησο. Άλλα μέρη που περιγράφω στο βιβλίο, τα επισκέφτηκα διαισθητικά. Διάβασα γι’ αυτά, είδα φωτογραφίες στο ίντερνετ, είδα στο χάρτη τις διαδρομές, τις αποστάσεις, και πάλι φωτογραφίες, ξανά και ξανά. Είναι ένα οιονεί ταξίδι να επισκέπτεσαι έναν τόπο διαισθητικά, διαμέσου της γραφής. Ειδικά όταν τον ανασυνθέτεις σε μια άλλη εποχή, παλαιότερη, απευθύνεσαι ταυτόχρονα σε δυο γενεές. Την σημερινή και την αλλοτινή. Και ακούς ταυτόχρονα δύο φωνές να σου μιλούν, δυο γλώσσες.

Πιστεύετε πως «η τύχη περνάει μόνο μια φορά από μπροστά μας στη ζωή»;     

Αυτό πιστεύει ο Άγγελος Αληθινός, όταν συναντάει την Ειρήνη. Μάλιστα η πίστη είναι αμοιβαία. Θεωρούν μεγάλη τύχη το ότι συναντήθηκαν, ότι αγαπήθηκαν βαθιά, ότι έχουν όλο το μέλλον μπροστά τους μια κι εκείνος είναι ένας φέρελπις επιστήμων, εκείνη κόρη εύπορης οικογένειας, όλα δείχνουν ότι το μέλλον τους είναι αναρτημένο στο φως. Αν όλα αυτά βγουν αληθινά, αν τίποτα δεν ματαιωθεί, πράγματι μια τέτοια τύχη μόνο μια φορά περνάει από μπροστά σου στη ζωή. Όμως είναι δύο νέα παιδιά, εικοσάχρονα, και επιπλέον η εποχή είναι πολύ ζοφερή. Στην πραγματικότητα το μέλλον τους είναι αναρτημένο στο σκοτάδι. Αυτό που φαντάζει στα μάτια τους σαν η καλή τους μοίρα, είναι η κακή τους μοίρα μεταμφιεσμένη. Εντέλει, η ζωή κρίνεται πάντα ιδωμένη από το τέλος. Έχω γνωρίσει ανθρώπους που έχουν γεράσει και δε θυμούνται να πέρασε ποτέ η τύχη από μπροστά τους. Τί θεωρούμε βέβαια τύχη είναι ένα θέμα που αγγίζει τη μεταφυσική. Θα μπορούσαμε να είχαμε σκοτωθεί χθες, σε κάποιο δυστύχημα, ή πέρυσι, μια όμορφη ηλιόλουστη μέρα, ή δέκα χρόνια πριν, ακόμη και να μην είχαμε καν γεννηθεί, αν κάτι πήγαινε στραβά κατά την κύηση. Σίγουρα αυτή η τύχη, το να γεννηθείς άρτιος και ακέραιος, με όλες σου τις αισθήσεις να δουλεύουν, αυτό μόνο μία φορά μπορεί να συμβεί.

Αναφέρετε λεπτομερώς πολλά στοιχεία σχετικά με τα σταφύλια, τον τρύγο, το κρασί. Ασχολείστε μ’ αυτό ή είναι όλα αποτέλεσμα έρευνας;

Δεν είναι αυτή η ενασχόλησή μου, όλα είναι αποτέλεσμα έρευνας. Αν καταπιάνομαι με το κρασί σ’ αυτό το μυθιστόρημα είναι γιατί με εξιτάρει η ιδέα ότι τα πιο όμορφα πράγματα στη ζωή τα επικυρώνουμε με ένα ποτήρι κρασί. Το λέω και στο βιβλίο αυτό. Αλλά και κάθε φορά που ξεδιπλώνεται η μνήμη λίγο κρασί το θέλεις, είναι αλήθεια. Είτε μιλάς για όμορφα πράγματα, είτε για άσχημα. Δεν γίνεται διαφορετικά.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας κρασί;

Από τις κόκκινες ποικιλίες μου αρέσει ιδιαίτερα το ξινόμαυρο της Νάουσας και του Αμυνταίου. Από τις λευκές το Ασύρτικο της Σαντορίνης.

Γράφετε κάπου «τίποτα δεν έχει αναλλοίωτη αντοχή εκτός κι αν αγαπιέται». Αυτός που παίρνει αγάπη ή αυτός που δίνει αντέχει περισσότερο;

Δε θυμάμαι σε ποιο ακριβώς σημείο του βιβλίου το λέω αυτό, γιατί μιλάω και για τη σχέση ανθρώπου και περιβάλλοντος.

Ανάγκη από αγάπη δεν έχει μόνο ο άνθρωπος. Ό,τι ανασαίνει και πάλλεται γύρω μας θέλει να αγαπιέται. Ούτε τα ζώα, ούτε τα λουλούδια υστερούν σε επιθυμίες κι ανάγκες. Απλώς ο άνθρωπος στις πιο μεγάλες του στιγμές αντιλαμβάνεται την αγάπη σαν μια μικρή νίκη απέναντι στο θάνατο. Το ζητούμενο, βέβαια, είναι η αμοιβαιότητα. Την επιθυμούμε, αλλά δεν είναι πάντοτε εφικτή. Συχνά η αμοιβαιότητα είναι μια ρομαντική ψευδαίσθηση μόνο, ίσως γιατί μας κατευθύνει η ερωτική ενόρμηση. Όσον αφορά το ερώτημα, ανάμεσα στον άνθρωπο που δίνει αγάπη και σ’ εκείνον που εισπράττει, νομίζω ότι αντέχει περισσότερο εκείνος που εισπράττει. Ακόμη κι αν είναι σε κάποιο βαθμό απατηλή αυτή η αίσθηση, του παρέχει μια ικανοποίηση που τον στυλώνει στα πόδια του, είναι μια καθημερινή ένεση καλής ψυχολογίας να εισπράττεις αγάπη. Από την άλλη, το να αγαπάς χωρίς ανταπόκριση ή με ελάχιστη ανταπόκριση είναι μεν κάτι μεγάλο, όμως βαθιά μέσα σου αισθάνεσαι αδικημένος, αλλά και εύθραυστος απέναντι στην ασφυξία της μοναξιάς και της αστικής αλλοτρίωσης.

Γιατί δώσατε στο τελευταίο κεφάλαιο τον τίτλο «Αγάπη για τη σκόνη»;

Αναφέρομαι στη σκόνη που αφήνουμε πίσω μας, όταν όλα τελειώσουν. Αυτά τα μόρια έχουν μέσα τους ζωή και ενέργεια. Είναι σκόνη από θυσία, από απόγνωση που προηγήθηκε της θυσίας, από πόνο και άλλο πόνο. Είναι σκόνη από ακέραιο έρωτα, και άλλα μεγάλα πράγματα που λάμπουν στον ορίζοντα. Δεν είναι η σκόνη που τρελαίνει μια υστερική νοικοκυρά. Αυτή τη σκόνη την αγαπάς. Είναι ό,τι περίσσεψε από τις μέρες που ζήσαμε. Οι Αληθινοί αφήνουν πίσω τους πολλή σκόνη.

Ετοιμάζετε νέο βιβλίο;

Έχω κάτι στο μυαλό μου, αλλά δεν έχει πάρει σχήμα ακόμη. Θέλει τον χρόνο του όπως όλα τα πράγματα.

Σας ευχαριστούμε πολύ!

Σχόλια

Συνεντεύξεις

Περισσοτερα στην κατηγορια Συνεντεύξεις

Copyright © 2015-2016 Clevernews