Κινηματογράφος

Ο Σωσίας***

Ο Σωσίας***

Ο Σάιμον Τζέημς, υπάλληλος κυβερνητικής υπηρεσίας, σχεδόν δεν υπάρχει. Στη δουλειά του τον αγνοούν, η μητέρα του τον βρίσκει «παράξενο», η Χάνα (η όμορφη γειτόνισσα – συνάδελφός του στο τμήμα φωτοτυπιών, με την οποία είναι κρυφά ερωτευμένος) δεν ξέρει ούτε καν το όνομά του. Aκόμη κι αυτοί που αναγκάζονται να τον προσέξουν, συνήθως του φέρονται με ειρωνεία ή με αγένεια. Και τότε κάνει την εμφάνισή του ένας καινούριος υπάλληλος, ο Τζέημς Σάιμον. Ένας κοινωνικός, γοητευτικός καταφερτζής, που καταφέρνει να γίνει πολύ γρήγορα συμπαθής σε όλη την υπηρεσία. Φυσικά αυτό δεν θα ‘ταν τόσο παράξενο, αν ο Τζέημς δεν ήταν ολόιδιος εξωτερικά με τον Σάιμον! Κι ούτε τόσο ανησυχητικό, αν δεν έδειχνε απ’ την αρχή μια ιδιαίτερη όρεξη να βοηθήσει τον υποτονικό του συνάδελφο να κερδίσει τη Χάνα…

Γραμμένος απ’ την υπέροχη πένα του Ντοστογιέφσκι, ο «Σωσίας» είναι μια νουβέλα που, θεματολογικά και εκ πρώτης όψεως, θυμίζει περισσότερο τις αλληγορίες του Κάφκα, παρά τον εσωστρεφή ρεαλισμό του σπουδαίου Ρώσου. Κι ένα απ’ τα μεγάλα συν της κινηματογραφικής του εκδοχής, είναι ακριβώς αυτό: η εξαιρετική ισορροπία με την οποία ο Ρίτσαρντ Αγιοάντε δίνει στην ταινία του καφκική χροιά (με αρκετές σταγόνες Όργουελ), χωρίς αυτό να λειτουργεί σε βάρος μιας σκοτεινής απόγνωσης (χαρακτηριστικής στα έργα του Ντοστογιέφσκι) που όσο περνά η ώρα καταλαμβάνει όλο και περισσότερο τον πρωταγωνιστή. Και πέρα απ’ αυτή την απόγνωση του ανθρώπου που αισθάνεται φυλακισμένος σε ποντικοπαγίδα, μια ασφυκτική νάρκωση κυριαρχεί σ’ ολόκληρο τον κόσμο της πλοκής (ενδεικτικές οι αυτοκτονίες που φαίνεται να αποτελούν συχνό φαινόμενο). Μια νάρκωση που κάνει ακόμη πιο δύσκολη την όποια προσπάθεια του Σάιμον να δράσει, κόντρα στην άχρωμη καθημερινότητά του.

Αυτό τον καμβά λοιπόν, αλληγορικό, παράξενο και έξοχα χρωματισμένο με τα πιο μουντά χρώματα, επιλέγει ο σκηνοθέτης για να παρουσιάσει τις διαφορές των δύο  χαρακτήρων του. Του φοβισμένα αδύναμου Σάιμον Τζέημς, και του ενεργητικά γοητευτικού Τζέημς Σάιμον (στην εξαιρετικής αισθητικής αντιστροφή του ονόματος). Δυο ανθρώπων που, όπως και το όνομά τους, μοιάζουν να αποτελούν (αν και ίδιοι εμφανισιακά) ο ένας το ακριβές αντίθετο του άλλου. Κι εδώ έρχεται ο εξαιρετικός Τζέσε Άιζενμπεργκ, για να δώσει πνοή σ’ αυτή την αντίθεση (με μια καταπληκτική, διπλή ερμηνεία).

Η επιλογή του Άιζενμπεργκ αποδείχτηκε ιδιοφυής, καθώς πρόκειται για έναν απ’ τους ελάχιστους ηθοποιούς της νέας γενιάς που μπορεί με απόλυτη φυσικότητα να μπαίνει στα ίδια ρούχα, πότε με άψογο στυλ, και πότε με απόλυτη «ατσουμπαλιά» (πολλές φορές δε, με εξαιρετικό «ατσούμπαλο στυλ»!). Χαρακτηριστική είναι η φράση του ίδιου του Αγιοάντε, που χαρακτηρίζει τον πρωταγωνιστή του ως: «Ντάστιν Χόφμαν της εποχής μας», έναν χαρακτηρισμό με τον οποίο συμφωνώ απολύτως. Κι έναν χαρακτηρισμό που τα λέει όλα από μόνος του.

Ωστόσο, παρά τον ταιριαστό πρωταγωνιστή και την απίθανη ατμόσφαιρα (που στρώνει στο φιλμ… κόκκινα χαλιά), δυστυχώς δεν πήγαν «όλα» καλά. Από ένα σημείο κι ύστερα, το σενάριο απλώνει σε βαθμό… εξουθένωσης! Επιπλέον, το φινάλε του χαρακτηρίζεται από αμηχανία, καθώς στην προσπάθεια να διατηρηθεί η στυλιστική άποψη μέχρι τέλους, ο σκηνοθέτης αδυνατεί να δώσει μια στιβαρή δομή στη «λύση» της πλοκής του. Αυτό φυσικά δεν είναι απαραίτητα κακό (υπάρχει ολόκληρη κατηγορία ταινιών που έχει ως στόχο της να δημιουργήσει παρεΐστικες συζητήσεις γύρω απ’ το «τι συνέβη τελικά»). Όπως και να ‘χει όμως, ένα αίσθημα κενού την κάνει την εμφάνισή του. Μεγάλο ή μικρό, αυτό έχει να κάνει με τις αντοχές του καθενός.

Tελικά, η ταινία καταφέρνει (μέσα στα 93’ λεπτά της) να μη γίνει κουραστική, γλυτώνει το χαρακίρι και διασώζει το εξαιρετικό της ξεκίνημα και την καταπληκτική ατμόσφαιρα. Στο κάτω κάτω, αν ο Ντέιβιντ Λιντς έχει δει ταινίες του να χαρακτηρίζονται (και δικαίως) αριστουργήματα, τότε ο λιγάκι φλου μα εξαιρετικά ατμοσφαιρικός «Σωσίας» είναι μια ταινία που οπωσδήποτε αξίζει τον κόπο.

Σινεφίλ/93’

Σκηνοθεσία: Richard Ayoade

Πρωταγωνιστούν: Jesse Eisenberg, Mia Wasikowska, Wallce Shawn

Ηλίας Γεροντόπουλος

 

 

Σχόλια

Κινηματογράφος

Περισσοτερα στην κατηγορια Κινηματογράφος

Copyright © 2015-2016 Clevernews