«Τα ανέκδοτα του Ζίζεκ»

από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

Ο σλοβένος στοχαστής Σλάβοϊ Ζίζεκ, συχνά αποκαλούμενος «Έλβις της πολιτισμικής θεωρίας», είναι εξαιρετικά αγαπητός στο κοινό λόγω της χαρισματικής του ιδιοσυγκρασίας που ταιριάζει τόσο στους ψυχρούς ακαδημαϊκούς όσο και στους άγριους διαδηλωτές. Το κωμικό στοιχείο βρίσκεται στο επίκεντρο του στοχασμού του και είναι γνωστός για τα περίφημα ανέκδοτά του με τα οποία καταφέρνει να συνοψίσει με λακωνικό τρόπο τη δομή μιας γενικότερης κατάστασης σε ένα ανέκδοτο.

Το ανά χείρας βιβλίο είναι μια απολαυστική συλλογή των ανεκδότων που ο Σλάβοϊ Ζίζεκ χρησιμοποιεί στα κείμενά του, διαφωτιστική για τα ζητήματα στα οποία εστιάζεται ο προβληματισμός του. Θα μπορούσε κανείς να πει πως λειτουργεί σαν πίνακας περιεχομένων ορισμένων φιλοσοφικών, πολιτικών και ερωτικών θεμάτων που τον απασχολούν. Κάποια ανέκδοτα καταλαμβάνουν ολόκληρες σελίδες και άλλα μερικές γραμμές, και περνούν από τη φιλοσοφία στον σταλινισμό κι από εκεί στον χριστιανισμό και τον ιουδαϊσμό και σε πολλά άλλα.

«Στα μέσα της δεκαετίας του τριάντα, στο Πολιτμπιρό των Μπολσεβίκων πραγματοποιείται μια θυελλώδης συνεδρίαση: θα υπάρχει χρήμα στον κομμουνισμό ή όχι; Η αριστερή φράξια των τροτσκιστών υποστηρίζει ότι δεν θα υπάρχει χρήμα, αφού είναι απαραίτητο μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει ατομική ιδιοκτησία, ενώ οι οπαδοί του Μπουχάριν, ως δεξιά φράξια, υποστηρίζουν ότι φυσικά και θα υπάρχει χρήμα στο κομμουνισμό, αφού κάθε οργανωμένη κοινωνία χρειάζεται το χρήμα για να ρυθμίσει την ανταλλαγή των προϊόντων. Όταν, τελικά, παρεμβαίνει ο σύντροφος Στάλιν, απορρίπτει και τις δεξιές και τις αριστερές αποκλίσεις, υποστηρίζοντας ότι η αλήθεια είναι μια υψηλή διαλεκτική σύνθεση των αντιθέτων. Όταν τα άλλα μέλη του Πολιτμπιρό τον ρωτάνε πώς θα είναι αυτή η σύνθεση, ο Στάλιν απαντάει ήρεμα: “Και θα υπάρχει χρήμα και δεν θα υπάρχει. Κάποιοι θα έχουν και κάποιοι δεν θα έχουν”».

Μετάφραση: Ιωάννα Μιχελάκου

ISBN: 978-960-566-690-3

σελ.: 200

Ο Slavoj Zizek (Σλάβοι Ζίζεκ) γεννήθηκε το 1949 στη Σλοβενία. Είναι διδάκτωρ φιλοσοφίας και ψυχανάλυσης, έχει εργαστεί στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Λιουμπλιάνας και σήμερα διευθύνει το Διεθνές Κέντρο Ανθρωπιστικών Σπουδών στο Κολέγιο Birkbeck του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Το συγγραφικό και ερευνητικό του έργο είναι πολυδιάστατο και πολύπλευρο. Σημαντικό μέρος του επικεντρώνεται στην ανάδειξη της ριζοσπαστικής πολιτικής και φιλοσοφικής σημασίας της λακανικής ψυχανάλυσης. Βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Μεταξύ άλλων στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία του: Μίλησε κανείς για ολοκληρωτισμό; (2002), Το υψηλό αντικείμενο της ιδεολογίας (2006), Λακάν (2009), Πρώτα σαν τραγωδία και μετά σαν φάρσα (2011).