Συνεντεύξεις

Νάνα Παπαδάκη: «Με το έργο του Ρίτσου είχα ανάγκη να ελευθερώσω μια σιωπή δική μου και της γενιάς μου»

Νάνα Παπαδάκη: «Με το έργο του Ρίτσου είχα ανάγκη να ελευθερώσω μια σιωπή δική μου και της γενιάς μου»

Στη δεύτερη σκηνή του Θεάτρου «Αργώ», στο Α Small Argo full of Art παρουσιάζεται αυτή την περίοδο το έργο «Κάτω απ’ τον ίσκιο του βουνού», ένα από τα σημαντικά του μεγάλου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου.

Ένας καθηλωτικός μονόλογος, αγαπημένος τρόπος έκφρασης του Ρίτσου άλλωστε, μια γυναίκα, ένα μισογρεμισμένο αρχοντικό στο βουνό, κατά τη διάρκεια μιας φθινοπωρινής νύχτας και η αιώνια πάλη του φωτός με το σκοτάδι.

Τη σκηνοθεσία υπογράφει η Νάνα Παπαδακη, η οποία και ερμηνεύει μοναδικά το ρόλο (περισσότερα για την παράσταση δείτε εδώ).

Κυρία Παπαδάκη, γιατί επιλέξατε να ανεβάσετε το συγκεκριμένο έργο;

Είχα ανάγκη τις μεγάλες ανάσες αυτού του κειμένου για να ελευθερώσω μια σιωπή δική μου και της γενιάς μου, έτσι νιώθω. Έβλεπα κάτι βαθιά προσωπικό και κρυμμένο, που όμως ανοιγόταν στον κόσμο με τόση δύναμη, ένα ξεχείλισμα ζωής, μια πλούσια γκάμα αισθημάτων και μια βαθιά κατανόηση για τον άνθρωπο και τις αντιφάσεις του. Ένα βουνό που βαραίνει πάνω μας και μέσα σ’ αυτό σκαμμένο ένα υδραγωγείο, που το νερό του φέρει τη γνώση. Κάτω απ’ τον ίσκιο αυτού του βουνού ζει η ηρωίδα, σκέπτεται, αισθάνεται, αγωνιά, συγχωρεί, μιλά.

Πόσο δύσκολο είναι για έναν ηθοποιό ν’ ανεβάζει μονόλογο και μάλιστα ένα τόσο απαιτητικό κείμενο;

Το κείμενο έχει όντως μεγάλες τεχνικές απαιτήσεις, ανάσα, εναλλαγές, αυτοέλεγχο, να μην παρασυρθεί κανείς από έναν ομοιογενή ρυθμό, αλλά όπου χρειάζεται να τον υπηρετήσει. Επίσης να φτιάξει σκηνικές εικόνες, που θα δώσουν σάρκα και οστά στο σκεπτικό του παραμένοντας σε βαθιά επαφή με όσα διαδραματίζονται στο κείμενο, στον χάρτη των νοημάτων. Να κάνει αυτό το δύσκολο, περίτεχνο κείμενο δικό του και να κρατάει μέσα του ζωντανό τον ρυθμό, κάτι που φυσικά απαιτείται σε κάθε κείμενο, ιδίως σε έναν μονόλογο. Στην παράστασή μας υπάρχει έντονο το στοιχείο του χειροποίητου. Τα σκηνικά αντικείμενα φέρουν το στοιχείο της φθοράς, όπως φθαρμένος είναι κι ο ψυχισμός της ηρωίδας, θέλω να πω ότι η γνώση της πήγασε όχι από την ενατένιση της ομορφιάς με την συνήθη έννοια, αλλά από τη συναναστροφή με τη φθορά, που γέννησε μιαν άλλη ομορφιά. Το κοστούμι είναι ραμμένο στο χέρι από την Άση Δημητρολοπούλου, απαίτησε χρόνο προσωπικής εργασίας κι αφοσίωσης, όπως φτιάνονταν άλλοτε και τα κιμονό, κι αυτό του δίνει την αίσθηση του πολύτιμου και του ιερού. Η μουσική βασίστηκε στους ήχους των σκηνικών αντικειμένων, της ξύλινης καρέκλας, της σιδερένιας κουπαστής του θεάτρου, όταν πιάσεις πάνω της ρυθμό με τα χέρια, της αλυσίδας της σκάλας του θεάτρου, της σιωπής της θεατρικής αίθουσας. Ο  Βασίλης Τζαβάρας ηχογράφησε ήχους από την πρόβα και τους εξέλιξε δουλεύοντας με λούπες, ηλεκτρική κιθάρα και πιάνο. Οι φωτισμοί επίσης του Γιώργου Ζορμπά υπηρετούν το ίδιο σκεπτικό, φέρνοντας στο φως τους αρμούς της παράστασης, άλλοτε τονίζοντας την κατασκευή της θεατρικής πράξης κι άλλοτε αγγίζοντας πιο σκοτεινές και δραματικές περιοχές. Και μέσα σ’ αυτόν τον σκηνικό χώρο ζωντανεύει ο λόγος του ποιητή, που δανείζεται το προσωπείο της ηρωίδας για να μιλήσει, η ηρωίδα που δανείζεται θεατρικό χρόνο για να μοιραστεί, όσα δεν έχει πει μέχρι τώρα και ο ηθοποιός που μιλά για τη «σκηνή», την κατασκευή της ταυτότητας και την ανθρώπινη ύπαρξη. Το δύσκολο ήταν να ανακαλυφθεί η εσωτερική δραματουργία του κειμένου, να αποκτήσει διαστάσεις και μέγεθος, με οδηγό όμως πάντα το ίδιο το κείμενο και το στοχαστικό του βάθος.

Αν επιλέγατε να αφηγηθείτε τη ζωή σας μέχρι στιγμής, ποιο είναι εκείνο το γεγονός στο οποίο θα εστιάζατε;

Μάλλον στο ότι ζω ακόμα.

Τελικά, τί είναι η σιωπή;

Μμμ.. Λοιπόν, πριν από την πρώτη μας παράσταση μου συνέβη κάτι πολύ παράξενο. Ήταν σαν να τα ξέχασα όλα. Μου φαίνονταν όλα ξένα. Κι ο εαυτός μου. Υπάρχει μια φράση στο κείμενο που λέει: «σαν να τα ξέχασα όλα, τα διέλυσα ή τα αφομοίωσα, δεν ξέρω» και λίγο πιο κάτω μιλά για «ένα γεφύρι εμπόδιο» και για μια «μεταμφίεση δεσμού ή απόστασης, μια απόδειξη αδοκίμαστη». Τρόμαξα επειδή κατάλαβα βιωματικά πια και με όλο τον κίνδυνο που αυτό συνεπάγεται τι σημαίνει. Δεν ήταν μόνο σιωπή αυτό γύρω μου, αλλά σχεδόν μια κατάσταση αλαλίας μπροστά στο αίνιγμα του κόσμου. Σαν το πρόσωπο στο οποίο απευθύνεται η ηρωίδα να μην είναι απλά σιωπηλό, αλλά άλαλο, και οι λέξεις του ομιλούντος προσώπου άκρως αναγκαίες προκειμένου να μην διαλυθεί η σάρκα. Σαν να μπορούσες να κοιτάξεις απέξω τον χρόνο του κόσμου, τον δικό σου χρόνο πάνω σ’ αυτόν τον κόσμο, την ίδια τη θεατρική πράξη και σένα μέσα σ’ αυτήν.  Αυτό το αίσθημα φώτισε πολλές ενότητες του κειμένου κι έδωσε στη σιωπή μια διάσταση που δεν την είχα βιώσει πιο πριν. Σιωπή λοιπόν έγινε όλος ο χρόνος του σώματος, ακόμη κι ο λόγος, τον οποίο όμως υπαγόρευε αυτή η μεγάλη σιωπή, που μας εμπεριέχει και σε κάποιες ασύλληπτες στιγμές μπορούμε να υποψιαστούμε, το καταλάβουμε θα ήταν μεγάλη κουβέντα,  ότι την εμπεριέχουμε κι εμείς.

Έχετε γράψει ποιήματα. Εκφράζεστε καλύτερα με το να δημιουργείτε ένα κείμενο ή  με το να τα ερμηνεύετε επί σκηνής;

Ο πυρήνας παραμένει ο ίδιος, είναι η ίδια λειτουργία. Στην προκειμένη περίπτωση, επειδή καταλαβαίνω τον κόπο και την ακρίβεια του νοήματος για την οποία πασχίζει ένας ποιητής, πώς κάθε λέξη δεν βρίσκεται τυχαία στο χαρτί, αλλά αποτελεί προϊόν επίπονης κι επίμονης πνευματικής και σωματικής εργασίας, δεν προσπέρασα τα νοήματα, τις ανατροπές μέσα στην ίδια φράση, τις στοχαστικές εικόνες και κυρίως το ακουστικό τους εκτόπισμα. Προσπαθώ να πάω στο κείμενο κι εκεί να ανακαλύψω τον εαυτό μου και το πρόσωπο που μιλά κι όχι να το φέρω στα μέτρα μου, όσο μπορώ. Δεν νιώθω κάπου καλύτερα. Η ποίηση μιλά για τη μεγάλη σκηνή του κόσμου κι η σκηνή είναι επίσης ποίηση.

Τί μας ετοιμάζετε στο μέλλον;

Ξεκίνησα πρόβες για ένα ελληνικό έργο που θα παρουσιαστεί στο θέατρο Φούρνος τον Απρίλη και σιγά σιγά θα βάλω μπρος τη μελέτη για κάτι που ήδη έχω στο μυαλό μου.

Σας ευχαριστούμε πολύ!

Σχόλια

Συνεντεύξεις

Περισσοτερα στην κατηγορια Συνεντεύξεις

Copyright © 2015-2016 Clevernews