Αλέκα Πλακονούρη: «Οι σπουδαιότερες λέξεις για μένα είναι δύο, αγάπη και αποδοχή»

Όταν είχαμε διαβάσει την πρώτη συλλογή διηγημάτων της Αλέκας Πλακονούρη «Οι δαίμονες του Αρέτσο» ήμασταν σίγουροι πως ήταν μόνο η αρχή και κάπου θα ξανασυναντηθούμε. Λίγα χρόνια μετά, είναι πάλι εδώ, επίσης με συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Τρύπα στο ταβάνι» από τις εκδόσεις Κέδρος (περισσότερα δείτε εδώ).

Οι ιστορίες της είναι πάντα επίκαιρες, οι ήρωές της άνθρωποι της διπλανής πόρτας, που όλοι έχουμε συναντήσει στη ζωή μας, τα συναισθήματα που γεννιούνται τόσο οικεία, μιλούν κατευθείαν στην ψυχή.

Κυρία Πλακονούρη, πείτε μας λίγα λόγια για την «τρύπα στο ταβάνι».

Η «Τρύπα στο ταβάνι» είναι μια συλλογή διηγημάτων μικρής φόρμας. Ο τίτλος της είναι και τίτλος ενός διηγήματος που αναφέρεται όχι μόνο σε μια υπαρκτή τρύπα στο ταβάνι, αλλά και σε γεγονότα που δημιουργούν ρωγμές στα έμφυλα πρότυπα και κατ’ επέκταση στο κοινωνικό σύστημα. Γενικότερα, σε όλα τα διηγήματα υπάρχει μια διάθεση ρήξης, άλλοτε ρεαλιστικά άλλοτε συμβολικά, με εδραιωμένες συνήθειες, θεσπισμένες κανονικότητες και κοινωνικά πρότυπα, έτσι ώστε να υπάρξει κάποιου είδους λύτρωση μέσα από την αυτοεκπλήρωση του ατόμου, την αναγνώριση της επιθυμίας και την ελευθερία.

Εσείς τι βλέπετε από «την τρύπα στο ταβάνι»;

Βλέπω πάντα ουρανό με την αθεράπευτη αισιοδοξία του ανθρώπου που θέλει να διακρίνει σε κάθε πρόβλημα τη διέξοδο, την ανατροπή των δεδομένων ‒όσο δεδομένα και αν φαίνονται αυτά‒ με θετικό πρόσημο, την εξέλιξη, την ομορφιά μέσα σε κάθε συνθήκη, που εκπλήσσει ευχάριστα, το πολύ μέσα στο λίγο.

Τι είναι για εσάς ευτυχία;

Για μένα ευτυχία είναι η τέχνη, τα βιβλία ‒μια τεράστια δυνατότητα που έχουμε να διευρύνουμε τις αισθήσεις και τις εμπειρίες μας και να ζήσουμε περισσότερες ζωές-, οι άνθρωποι που αγαπώ, η απομόνωσή μου με τον δημιουργικό μου εαυτό, η επαφή μου με τη φύση, τα ταξίδια που μας κάνουν να αλλάζουμε οπτική για τον κόσμο και την πλούσια ιστορία του.

Αλλάζει αυτός ο κόσμος;

Και βέβαια αλλάζει, διαρκώς. «Κανείς δεν μπαίνει στο ίδιο ποτάμι δυο φορές», κατά τον Ηράκλειτο. Αυτές οι αλλαγές πολλές φορές μπορεί να μην είναι ή να μη μας φαίνονται θετικές, να διαταράσσουν την άποψη που έχουμε για τα πράγματα ή να μας μετακινούν από ό,τι θεωρούμε σταθερό και αμετακίνητο κέντρο μας. Άλλωστε κι εμείς οι ίδιοι αλλάζουμε στο πεπερασμένο του χρόνου μας πάνω στη γη. Είναι μια πρόκληση λοιπόν, σε έναν κόσμο που αλλάζει, να δομεί κανείς εκ νέου τον εαυτό του, τις αρχές του, τα πιστεύω του, τα όνειρά του, κρατώντας πάντα ανοιχτά πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής του, όπως γράφει ο Σολωμός.

Ποια λέξη θεωρείτε σπουδαία και ποια αυτή που πονάει περισσότερο;

Σπουδαιότερες λέξεις για μένα είναι δύο, αγάπη και αποδοχή. Αν μπορούσαμε να εκφράζουμε εμπράκτως, χωρίς αιρέσεις και όρους, τη σημασία τους στην καθημερινότητά μας, θα ομορφαίναμε εκείνο το μικρό κομμάτι του κόσμου που μας αναλογεί. Η λέξη που πονάει περισσότερο είναι ο θάνατος, είτε ως απώλεια των άλλων είτε ως το δικό μας αναπότρεπτο τέλος. Πονάει γιατί είναι το Άχρωμο, το Αδιαπραγμάτευτο. Το δίπολο της αντίθεσής του με τη ζωή και τον έρωτα είναι κάτι που με απασχολεί σε ό,τι γράφω. Ωστόσο, όπως λέω σε ένα διήγημά μου, «Αν αγκαλιαστούμε, δεν θα πεθάνουμε».

Ποιο τραγούδι θα επιλέγατε ως soundtrack των διηγημάτων;

To «Wonderful life» του Black, γιατί υμνεί τα μικρά πράγματα μιας ειρηνικής καθημερινότητας, το φως του ήλιου, τον ουρανό, τη θάλασσα, την ίδια τη χαρά της ζωής. Και όπως λέει, «Υπάρχει μια μαγεία παντού». Αυτή τη μαγεία θα είμαι ευτυχής αν τη μεταδίδω κάπως μέσα από τα διηγήματά μου.

Ποιο είναι το πιο πολύτιμο πράγμα που θα βρείτε σε ένα ξεχασμένο συρτάρι;

Ένα παλιό ημερολόγιο, δεκαετιών πριν, με κυκλωμένη μια συγκεκριμένη ημερομηνία, ας πούμε του καλοκαιριού ή της άνοιξης, πιθανόν πολύ σημαντική για κάποιον, γιατί μου μεταφέρει μια αίσθηση της ζωής του τώρα που αυτός ίσως πια δεν υπάρχει ‒ τα όνειρά του, τις μέριμνές του για το παρόν και το μέλλον του. Και μέσα από αυτή την άχρονη συγχρονία φωτίζεται με κάποιο τρόπο η δική μου ζωή.

Ετοιμάζετε νέα δουλειά;

Ναι, γράφω διηγήματα που εκτυλίσσονται στη σύγχρονη Αθήνα, ατομικές ιστορίες που συμπλέκονται με ποικίλους τρόπους με ιστορίες άλλων, καθώς και με την ιστορία και το παρόν της ίδιας της πόλης.

Ευχαριστούμε πολύ!