Συνεντεύξεις

Ισμήνη Ζαγοραίου: «Πάντα οι άνθρωποι θα λέμε ότι ποθούμε τις υψηλές αξίες»

Ισμήνη Ζαγοραίου: «Πάντα οι άνθρωποι θα λέμε ότι ποθούμε τις υψηλές αξίες»

«Μισοτιμής» είναι άραγε καλή ή κακή έννοια; Το να βρίσκεις συμφερόμενη τιμή για κάτι ή να μειώνεις στο μισό την αξία του; Η διηγηματογράφος Ισμήνη Ζαγοραίου σε 15 ιστορίες υμνεί με δεξιοτεχνία την τιμή, την αξία, την ύλη, τη ζωή, τη μνήμη, τη λήθη και το θάνατο. Το «Μισοτιμής» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν (περισσότερα δείτε εδώ).

Κυρία Ζαγοραίου, πείτε μας λίγα λόγια για το νέο σας βιβλίο. 

Το νέο μου βιβλίο αποτελείται από 15 διηγήματα, κάτω από τον τίτλο “Μισοτιμής”.

Η λέξη διαπερνά όλες αυτές τις μικρές ιστορίες, όχι μόνο ως θέμα αλλά και ως ουσία, με διαφορετικό τρόπο για το καθένα, παραμένοντας όμως σταθερά στην μεταφορική της έννοια. Οι ήρωές μου κολυμπούν σε διαφορετικά χρονικά πλαίσια, διατηρώντας κάποια κοινά χαρακτηριστικά, παρά τη φαινομενική απόσταση που χωρίζει τις ζωές τους. Το “Μισοτιμής” διαπραγματεύεται την αποτίμηση όχι μόνο των αντικειμένων που κάποτε αποτελούν και τους πρωταγωνιστές των διηγημάτων, αλλά και την υπόσταση των ανθρώπων που παλεύουν να απαλλαγούν ή να συνδεθούν με αυτά, προσδοκώντας τη γαλήνη της ψυχής. Βέβαια η συναισθηματική φόρτιση αφορά καθαρά τους ήρωες, ενώ τα άψυχα παίζουν μεταφορικά το ρόλο καταλύτη, ίσως ακόμα και να  συνοδεύουν τον άνθρωπο από το παρελθόν στο μέλλον. Παρ όλα αυτά οι ιστορίες μου είναι γραμμένες ωσάν να πρόκειται για αυτονόητο πάντρεμα ανάμεσα στο υλικό και στο έμψυχο, έχοντας κύριο στόχο την ανάδειξη της μοναξιάς, της ηθικής απαξίας, της υποτίμησης του ανθρώπου μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν συμμερίζεται την αγωνία του, αλλά και δεν ενδιαφέρεται για την αξία του. Η εξαγορά είναι ο κυρίαρχος παίκτης, που απαλλάσσει τον ήρωα, ή αντίθετα τον φορτώνει με τύψεις, κυρίως για την αδυναμία ενσωμάτωσης του στην “ορθότητα” της μεσαίας τάξης.

Πώς θα ορίζατε την τιμή στις ημέρες μας; 

Ο ορισμός της τιμής στις μέρες μας μπλέκεται με τη μετάβαση της κοινωνίας σε ένα καινούργιο πλαίσιο αξιών, που ακόμα δεν έχουν διαμορφωθεί πλήρως, λόγω της ταχύτητας των πληροφοριών και της γρηγόρης εξέλιξης της ζωής μέσα από την τεχνολογία. Θέλω να πω πώς εύκολα θα μπορούσα να ρίξω το ανάθεμα στους καιρούς μας για έλλειψη ευαισθησίας, για τρομακτική βία και απόλυτη συσκότιση , και ως εκ τούτου υποβάθμιση της έννοιας της “τιμής”.

Όμως κρατώ ένα ερωτηματικό για το πώς θα χαρακτήριζα τη λέξη σήμερα, γιατί η πρώτη απαισιόδοξη σκέψη αφήνει ένα φανταστικό παράθυρο φωτός. Δεν ξέρω πραγματικά αν οι εποχές αλλάζουν ή μεταθέτουν την αξία της τιμής σε διαφορετικά επίπεδα. Αν ανατρέξουμε ιστορικά την πορεία του ανθρώπου, θα τη δούμε κυρίαρχη είτε θετικά είτε αρνητικά, πάντα σε συνάφεια με το ηθικό κάτοπτρο που την περιγράφει . Αν θα την όριζα για τη σύγχρονη εποχή, θα της έδινα μια γκρίζα απόχρωση, κυρίως για τον κυνισμό που διακατέχει τις ανθρώπινες σχέσεις και την κυρίαρχη αντίληψη ότι όλα εξαγοράζονται. Βάζω ένα ερωτηματικό στο αν αυτό είναι προϊόν του σύγχρονου κόσμου, ή αν υπάρχει εσαεί στην σκοτεινή πλευρά της ψυχής και εμφανίζεται όταν οι συνθήκες την ευνοούν. Η μοναχικότητα ως γενίκευση στο σύγχρονο κόσμο, φέρνει την τιμή και πάλι σε διαδικασία.. αποτίμησης, ίσως με λιγότερη υποκρισία απ’ ότι παλαιότερα, όμως σίγουρα με περισσότερες κοφτερές γωνίες και ανηλεή καταμέτρηση “θυμάτων” χωρίς συναισθηματισμούς. Πάντα οι άνθρωποι θα λέμε ότι ποθούμε τις υψηλές αξίες, αλλά νομίζω έχουμε χάσει τον ορισμό τους και  δεν μπορούμε να τις προσδιορίσουμε με καθαρή συνείδηση.

Τί δεν θα αγοράζατε ποτέ «μισοτιμής»; 

Δεν θα αγόραζα ποτέ μισοτιμής κάτι που θα πωλείτο από ανάγκη, εκμεταλευόμενη την οικονομική δυσχέρεια κάποιου να το κρατήσει για τον εαυτό του. Σε μεταφορικό επίπεδο δεν θα αγόραζα μισοτιμης αλλά ούτε και με υψηλό τίμημα, τα αισθήματα και τη φιλία, την συμπόρευση ή την συμβίωση με άτομα που η σφραγίδα γνησιότητας τους έχει ξεφτίσει επάνω στο συμφέρον και την ιδιοτέλεια.

Λογική ή συναίσθημα; 

Ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα, θα προσπαθούσα να ισορροπήσω κάπου στη μέση. Το συναίσθημα είναι ορμητικό άλογο, ατίθασο στις νεαρές ηλικίες, που σε τρέχει ανεξέλεγκτα. Εκεί, ακόμα και οι πτώσεις έχουν μικρότερο τίμημα απ ότι στην ωριμότητα, όπου καθίστανται ενίοτε μοιραίες. Ίσως γι αυτό προνοεί η φύση, ώστε το γήρας να μη μένει ανοχύρωτο, και να έρχεται η λογική να απαλύνει κάπως την παρόρμηση. Έχω μετανιώσει για πράξεις που έγιναν από συναίσθημα, και καθόλου για όσες επιβλήθηκε η λογική. Αν όμως με ρωτάτε τί προτιμώ, τότε θα ψάξω ξανά εκείνο το άλογο, μήπως και καταφέρω να τιθασεύσω κάπως την ορμή του. Για το μόνο λόγο, πώς η ζωή, υπάρχει, τρέφεται κι ανθίζει απ το συναίσθημα.

Ποια η σχέση σας με το χρόνο; 

Η σχέση μου με το χρόνο περνάει συνεχώς από κατατακτήριες, καταφέρνει να επιτύχει στις υποχρεώσεις απέναντι σε τρίτους, αλλά δυσκολεύεται να διαχειριστεί τα του εαυτού. Ο χρόνος μοιάζει ατελείωτος αλλά και σχεδόν ελάχιστος, ανάλογα με το πώς αντιλαμβάνομαι τη θέση μου απέναντι του. Το μέλλον είναι στενά δεμένο σε περιθώρια που καταστρατηγούνται, αλλά έρχονται και φορές που ο χρόνος γίνεται σύμμαχος σε ράλι ταχύτητας κι επιτυχίας. Πάντα όμως αφήνει το παράσημο του άγχους και της δυσθυμίας, όταν βλέπω πώς τελικά είναι μια εφεύρεση για να μας κρατά σε εγρήγορση ενώ ποτέ δεν καταφέρνει να κερδίσει σε επάρκεια τις προσδοκίες μας.

Τί θεωρείτε αφετηρία στη ζωή; 

Αφετηρία στη ζωή.. Ίσως η επίγνωση του εαυτού, η συμφιλίωση με το εγώ και η ένταξή του στο όλον, όχι απαραίτητα σ αυτό που ονομάζουμε κοινωνία, αλλά στην αντίληψη ότι ο “άλλος”, δεν είναι απέναντι, δεν είναι εχθρός, είναι ένα κομμάτι αναπόσπαστα δικό μας. Εξαιρετικά δύσκολη η ενσυναίσθηση, αλλά κι αυτή είναι μια αφετηρία, που όμως δεν είναι ορατή από όλους. Αφετηρία είναι η αναγέννηση όταν η απλή γέννηση μας στερεί τη χαρά της ζωής . Και ως ειρωνεία του χρόνου, η αφετηρία μοιάζει να μετατίθεται, όταν ψάχνουμε και δεν βρίσκουμε το νόημα της ύπαρξής μας.

Αγαπημένος προορισμός του σώματος ή του μυαλού; 

Αγαπημένος προορισμός του σώματος είναι αυτός που ηρεμεί το μυαλό. Πάντα υπάρχουν μέρη που μοιάζουν να μας ταιριάζουν, σα να αποσπαστήκαμε απ αυτά και μια μέρα τα ξαναβρίσκουμε. Συνήθως κοιτώ τον ουρανό μιας πόλης και τότε αντιλαμβάνομαι το χώρο σαν φωλιά και  κουρνιάζω μέσα σ αυτόν. Πάντα υπάρχει λόγος που ένας προορισμός μοιάζει με το τέλος μιας Οδύσσειας ή είναι απλά μια στάση. Αγαπώ τις μεγαλουπόλεις με κυρίαρχο το Παρίσι γιατί τα θαυμαστά έργα των ανθρώπων στέκονται αγέρωχα απέναντι στο χρόνο και ταξιδεύουν το μυαλό μου σε ήχους αέναης επανάστασης κι ελευθερίας, αποσπούν το μυαλό μου απ τα τετριμμένα και το επιβιβάζουν στα χαμηλά σύννεφα της πόλης.

Ετοιμάζετε νέα δουλειά; 

Ξεκίνησα τη συγγραφή ενός καινούργιου βιβλίου, πάλι με διηγήματα, που αναφέρονται σε ανθρώπους που βρίσκονται σε έναν “εξώστη”. Η έννοια του εξώστη είναι η έκπληξη, το τί σημαίνει και πώς αλλοιώνει ή συμπληρώνει τον κύκλο της ζωής, μένει να απαντηθεί, αν γίνεται,  σε μικρές ιστορίες..

Ευχαριστούμε πολύ!

Και εγώ σας ευχαριστώ!

Σχόλια

Συνεντεύξεις

Περισσοτερα στην κατηγορια Συνεντεύξεις

Copyright © 2015-2016 Clevernews