Γ. Κιουρτσάκης: “Δεν είμαι αρκετά αφελής για να πιστεύω ότι οι πολιτικοί θα διαβάσουν το βιβλίο μου..”

Εδώ και δύο μήνες έχει κυκλοφορήσει το νέο βιβλίο του Γιάννη Κιουρτσάκη «Γυρεύοντας στην εξορία την πατρίδα σου» από τις εκδόσεις Πατάκη. Το clevernews.gr μίλησε με το συγγραφέα για τη νέα του αυτή δουλειά. 

Το βιβλίο έχει έναν τόσο «αινιγματικό» τίτλο. Ποιο θεωρείτε ότι είναι το βασικό στοιχείο της πατρίδας μας που θα αναζητούσε κανείς στην «εξορία»;

Η «εξορία» είναι σήμερα η κοινή μοίρα εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλον τον κόσμο. Σκεφτείτε τους κυνηγημένους, τους φυγάδες, τους πρόσφυγες, τους μετανάστες, τους δικούς μας ξενιτεμένους επιστήμονες, αλλά και όσους νιώθουν ξένοι στον ίδιο τους τον τόπο . Όλοι αυτοί δεν παύουν να αναζητούν μέσα στην «εξορία» τους μια πατρίδα: έναν τόπο για να δουλέψουν και να ζήσουν σαν άνθρωποι, μια φιλόξενη εστία, ένα νόημα ζωής.

Ποια η προσωπική σας «νοσταλγία»; Τί θα επιθυμούσατε για τη ζωή σας που υπήρχε παλιότερα, αλλά εκλείπει στην εποχή μας;

Είναι αλήθεια ότι νοσταλγώ τα παιδικά μου χρόνια – τη «μόνη μας πατρίδα», όπως διαβάζω σ’ ένα γκράφιτι του δρόμου. Σίγουρα το παρελθόν δεν ήταν λιγότερο ζοφερό από το σήμερα. Εκείνο πάντως που βλέπω να εκλείπει σ’ αυτήν εδώ την εποχή, που μεταμορφώνει όλο και πιο συχνά τους ανθρώπους σε μηχανές, είναι η στοιχειώδης ανθρωπιά. Ωστόσο, γνωρίζω επίσης με βεβαιότητα ότι η επιστροφή στο παρελθόν είναι εντελώς αδύνατη. Να γιατί το συναίσθημα που με διακατέχει σήμερα είναι μια «νοσταλγία μέλλοντος»: του μέλλοντος που οφείλουμε να ετοιμάσουμε από τώρα χρησιμοποιώντας ό, τι καλύτερο υπήρχε στο παρελθόν όχι ως πρότυπο αλλά ως πρόκληση.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τρεις ενότητες, των οποίων οι τίτλοι είναι οι λέξεις εξορία, ευλογία, προσδοκία. Γιατί επιλέξατε αυτές τις λέξεις;

«Εξορία»: η σημερινή κατάσταση αμέτρητων ανθρώπων όπως τη σκιαγράφησα.

«Ευλογία»: η ανεκτίμητη δωρεά που αποτελούν για εμάς τους Έλληνες η γλώσσα μας, η παράδοσή μας, ο πολιτισμός μας – με δυο λόγια, η ξεχωριστή μας ανθρωπιά. Το ίδιο αληθεύει για κάθε άνθρωπο και για κάθε λαό του κόσμου.

«Προσδοκία»: η ελπίδα να μετουσιώσουμε αυτή τη δωρεά σε σύγχρονη δημιουργία ώστε να χτίσουμε τον νέο οικουμενικό πολιτισμό τον οποίο χρειάζεται σήμερα επιτακτικά το σπαρασσόμενο «παγκόσμιο χωριό» μας.

Ένα κεφάλαιο του βιβλίου σας φέρει τον τίτλο «Μεταλλαγμένοι ηγέτες, ανάπηρη πολιτική». Πώς ορίζετε εσείς τον ηγέτη; Θα μπορούσατε να κατονομάσετε έναν  σύγχρονο εν ζωή πολιτικό ηγέτη;

Όταν οι ηγέτες μεταλλάσσονται σε θηρία διψασμένα για εξουσία και για χρήμα, όπως το δείχνουν τα αμέτρητα σκάνδαλα που ξεσπούν κάθε μέρα στον πλανήτη μας, τότε η δημοκρατία γίνεται ολιγαρχία και η πολιτική «ανάπηρη». Αυτό το πνεύμα καλλιεργείται συστηματικά από έναν κόσμο που θεοποιεί τον ατομικισμό, τον εγωισμό, την ηδονοθηρία. Να γιατί σπανίζουν σήμερα οι αληθινοί ηγέτες: όσοι έχουν ένα όραμα για τον λαό τους και για τον κόσμο, και το υπηρετούν με ανιδιοτέλεια, παραμερίζοντας το ατομικό συμφέρον τους. Έναν τέτοιον ηγέτη είδα, το 2008, στο πρόσωπο του Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος δυστυχώς διέψευσε τις μεγάλες προσδοκίες που στήριξαν πάνω του αναρίθμητοι άνθρωποι στη γη. Όχι, πιστεύω, τόσο από δική του αδυναμία, αλλά επειδή εμποδίστηκε να πραγματώσει το όραμά του από την ίδια την αμερικανική κοινωνία.

Στο βιβλίο σας κάνετε μια πολύ επιτυχημένη αναφορά στο διήγημα «Ντετέκτιβ» του Δημήτρη Χατζή. Τί θα συμβουλεύατε τους νεότερους; Να περπατούν στα σίγουρα, ακόμα και αν δεν υπάρχει καμία προοπτική ανέλιξης ή να κυνηγούν το όνειρό τους, ρισκάροντας οτιδήποτε σίγουρο έχουν;

Θα τους συμβούλευα να επιμείνουν στα όνειρα τους. Και αν εκείνα καταρρεύσουν, να αναζητήσουν μέσα στην ίδια την αποτυχία τους το καινούργιο, ίσως πιο αληθινό, όνειρο που θα τους χαρίσει η αυτογνωσία. Να «μείνουν εδώ περιμένοντας» ένα πιο ανθρώπινο αύριο στο οποίο μπορούν από τώρα να συμβάλουν. Και αν είναι ξενιτεμένοι, να συλλογιστούν ότι ο πλούτος της ψυχής τους δεν είναι άσχετος με την ελληνική τους ρίζα.

Αν διαλέγατε 2 πολιτικούς που θα θέλατε να διαβάσουν το βιβλίο σας, ποιοι είναι και γιατί;

Δεν είμαι αρκετά αφελής για να πιστεύω ότι οι πολιτικοί θα διαβάσουν το βιβλίο μου. Αλλά, για να απαντήσω στο υποθετικό σας ερώτημα, θα διάλεγα τον Κώστα Σημίτη και τον Αλέξη Τσίπρα. Τον Σημίτη, γιατί θα έβρισκε ίσως στο βιβλίο την ευκαιρία να σκεφτεί ότι το εκσυγχρονιστικό του σχέδιο, στο οποίο πολλοί πιστέψαμε, θα ρίζωνε ίσως βαθύτερα στο συλλογικό σώμα αν ο ίδιος διέθετε, πέρα από τη φιλοδοξία να βάλει τη χώρα μας στη «λέσχη των πλουσίων», ένα ευρύτερο πνευματικό όραμα για την Ελλάδα, ικανό να συνεγείρει σήμερα τον κόσμο. Τον Τσίπρα, για να αναμετρήσει, στο τιτάνιο έργο που έχει αναλάβει (ούτε ψύλλος στον κόρφο του) τη διαχρονική οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική πραγματικότητα της Ελλάδας, η οποίας μας καθορίζει όλους, ώστε να μη βυθίσει άλλη μια φορά στην απελπισία την ετερόκλητη κοινωνία που τον εμπιστεύτηκε.

Περισσότερα για το βιβλίο δείτε εδώ.

Γ.Σ.