Συνεντεύξεις

Φωτεινή Ναούμ: «Η αγάπη μπορεί εξίσου να εγκλωβίσει, αλλά και να απελευθερώσει»

Φωτεινή Ναούμ: «Η αγάπη μπορεί εξίσου να εγκλωβίσει, αλλά και να απελευθερώσει»

Μπορεί το νέο βιβλίο της Φωτεινής Ναούμ να έχει περίεργο τίτλο και να θυμίζει ξένη ηρωίδα («Η Ζέλντα έφυγε» από τις εκδόσεις Bell, περισσότερα δείτε εδώ), αλλά η πραγματικότητα είναι πως εκτυλίσσεται στην ελληνική επαρχία, τον Έβρο, αλλά και την Αθήνα, με πολλές οικείες καθημερινές εικόνες για τον αναγνώστη.

Κυρία Ναούμ, πείτε μας λίγα λόγια για το νέο σας βιβλίο;

Όπως όλα τα βιβλία έχει μια συγκεκριμένη πλοκή. Ένα κορίτσι, που γεννήθηκε σε έναν μικρό τόπο του Έβρου. Μόνη της επιθυμία, να γίνει μια μέρα, ηρωίδα σε βιβλίο. Πώς θα το καταφέρει; Μέσα από την κίνηση, τη ζωή, τον έρωτα. Την ενδιαφέρει να έχει μια ζωή όλο δράση, γεμάτη συναίσθημα. Χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν κουβαλά τα δικά της τραύματα. Παράλληλα με αυτήν, ο Ανδρέας Μεντάς, καταξιωμένος συγγραφέας της εποχής, ψάχνει τη νέα του μούσα. Όταν οι δρόμοι τους ανταμώνουν, τίποτα δεν θα μείνει ίδιο για κανέναν από αυτούς.

Σε έναν δεύτερο άξονα, το βιβλίο έχει να κάνει με την προσωπική αναζήτηση του καθενός για την ευτυχία, την αγάπη την αποδοχή. Κι αν θέλουμε να βάλουμε και έναν τρίτο, είναι ο τρόπος που γράφεται ένα βιβλίο. Τι οδηγεί έναν συγγραφέα σε μια νέα ιστορία, ποια είναι τα ζητήματα που θα προκύψουν, πότε τελειώνει μια ιστορία και τι ψυχικό κόστος έχει όλο αυτό.

Τί χρειάζεται να έχει κάποιος για να γίνει ήρωας σε βιβλίο;

Ακόμη και μια εντελώς άχρωμη, άγευστη, σχεδόν ανούσια ζωή, στα χέρια ενός ικανού συγγραφέα μπορεί να γίνει μια εξαιρετική ιστορία. Ακόμη και ο ίδιος ο άνθρωπος που βιώνει τη ζωή του, ίσως δεν θα μπορούσε να δει ποτέ τον εαυτό του όπως θα τον κοιτούσε ένα έμπειρο μάτια. Ένας γραφιάς με οξυμένες αισθήσεις. Με ψηλές κεραίες που οσμίζονται περισσότερα από αυτά που βλέπουν τα μάτια. Όλα έχουν να κάνουν με την καταβύθιση και τις λέξεις. Οπότε για να απαντήσω στο ερώτημά σας, όλοι θα μπορούσαν να γίνουν ήρωες σε βιβλίο, φτάνει να βρισκόταν ο άνθρωπος που θα ήθελε να γράψει γι’ αυτούς.

Ο ήρωας οδηγεί το συγγραφέα ή ο συγγραφέας τον ήρωα;

Αυτό είναι κάτι που δεν είναι βέβαιο, αλλά και ούτε σταθερό σε κάθε βιβλίο. Υπάρχουν ιστορίες όπου ο συγγραφέας έχει τον έλεγχο του έργου του άρα και την πορεία του ήρωα, από την αρχή μέχρι το τέλος. Υπάρχουν όμως άλλες που η αρχική πρόθεση μονίμως μεταβάλλεται, ο ήρωας αυτονομείται και κάνει τα δικά του. Βέβαια αν το πάμε πιο βαθειά, ίσως απλά να κάνει αυτά που ο συγγραφέας θα ήθελε να συμβαίνουν υποσυνείδητα.

Σημαντικότερη για εσάς είναι η ευτυχία ή η επιτυχία;

Αδιαμφισβήτητα η ευτυχία. Κανείς ευτυχισμένος άνθρωπος δεν ένιωσε ποτέ την ανάγκη να επιτύχει, να αποδείξει, να δοξαστεί. Αντίθετα οι περισσότεροι επιτυχημένοι μοιάζει να έχουν χάσει την ευτυχία που αναζητούν. Ίσως να κάνω λάθος. Μακάρι να κάνω λάθος, αλλά η ζωή αυτό μου δείχνει μέχρι σήμερα.

Ένας συγγραφέας αποδίδει καλύτερα πράγματα που έχει ζήσει ή αυτός είναι λόγος να θεωρείται προκατειλημμένη η προσέγγισή του;

Η συγγραφή δεν είναι έρευνα, δεν είναι επιστημονική θέση, δεν σφυγμομετρεί την αλήθεια των όσων λέγονται. Η συγγραφή λειτουργεί υπόγεια, σκοτεινά, σε δικά της ρεύματα. Προσωπικά δεν με απασχολεί  τί επιθυμεί να γράψει ο καθένας, φτάνει να το κάνει καλά. Βοηθάει βέβαια να το έχεις βιώσει, να το έχεις πλησιάσει ή να το έχεις ποθήσει πολύ αυτό για το οποίο μιλάς. Να το έχεις κατανοήσει. Να  ζει μέσα σου ακόμη κι αν φαίνεται το πιο τρελό πράγμα του κόσμου. Κι αυτό όχι για κάποιον άλλο λόγο αλλά γιατί θα το μιλάς φωναχτά. Θα το μιλάς στα ίσα. Θα το στηρίζεις με πάθος.

Σημασία έχει πώς αρχίζει ή πώς τελειώνει μια ιστορία;

Χαμογελάω και σκέφτομαι πως η αρχή είναι αυτή που θα κρατήσει τον αναγνώστη κοντά σου. Αν ερωτευτείς με την πρώτη ματιά, δύσκολα εγκαταλείπεις. Το τέλος είναι πάντα αυτό που μένει. Η αποτίμηση των πραγμάτων, η τελική αίσθηση. Λένε στη δημιουργική γραφή πως το τέλος ενός βιβλίου καθορίζει τις πωλήσεις του επόμενου. Ίσως να μην είναι έτσι ακριβώς, αλλά είναι η επίγευση όπως και να το κάνουμε. Το τελευταίο συναίσθημα. Άρα, καλό θα είναι να μπορούμε να γράφουμε καλά την αρχή, το τέλος και τη μέση. Τώρα πόσο εύκολο είναι αυτό, είναι μια άλλη ιστορία.

Αναφέρει η Ζέλντα πως «σέρνουμε τη ζωή μας μέσα μας». Δεν είναι κάπως μοιρολατρικό αυτό; 

Μμμ, ναι έτσι μοιάζει. Στην πραγματικότητα όμως αυτό που λέει είναι πως ο καθένας έχει τον χαρακτήρα του. Και ως γνωστόν, ο χαρακτήρας μας είναι η μοίρα μας. Κάποιος τολμάει, κάποιος όχι. Κάποιος τραβάει μπροστά, κάποιος μένει πίσω. Κάποιος δεν φοβάται, άλλος τρέμει. Ανάλογα λοιπόν με αυτό που είμαστε ορμάμε στη ζωή ή όχι, κάνουμε το ένα πράγμα ή το άλλο. Οπότε δεν είμαι βέβαιη αν αυτό είναι μοιρολατρικό ή καθαρά ρεαλισμός.

Η αγάπη εγκλωβίζει ή απελευθερώνει;

Αυτή είναι μια υπέροχη ερώτηση δύσκολη να απαντηθεί. Η αγάπη μπορεί να κάνει και τα δύο εξίσου καλά. Και να εγκλωβίσει αλλά και να απελευθερώσει. Να εκμηδενίσει αλλά και να εξυψώσει. Εκεί που για μένα αγγίζει το θείο, το υπερβατικό, είναι στο διάστημα του πρώτου έρωτα, όπου και οι δυο είναι ανοιχτοί, είναι οι καλύτερες εκδοχές του εαυτού τους, παρουσιάζουν ακόμη και τις πιο σκοτεινές πτυχές και μαζί και οι δυο γλείφουν τις πληγές τους. Αυτό, στον έρωτα πάντα. Στις υπόλοιπες μορφές αγάπης όπως φιλικές και οικογενειακές, νομίζω τα πράγματα είναι ακόμη πιο πολύπλοκα.

Ο χρόνος είναι φίλος ή εχθρός σας;

Επειδή τον αισθάνομαι εχθρό, τον έχω κάνει φίλο. Η αλήθεια είναι πως δεν με τρομάζει όπως παλιά. Δεν μου αρέσει που μεγαλώνω γιατί έχω εκκρεμότητες ακόμη που κρατούν από την εφηβεία και δεν προλαβαίνω να τις κλείσω. Από την άλλη μου αρέσει αυτό που γίνομαι μέσα μου. Το έξω θα προτιμούσα να μείνει στάσιμο, αλλά θα πρέπει μάλλον να το αποδεχτώ και αυτό.

Ετοιμάζετε επόμενο βιβλίο;

Γράφω πάντα χωρίς να σημαίνει πως θα είναι το επόμενο βιβλίο. Διορθώνω και ένα που αγαπώ πολύ, ελπίζω να είμαι γερή και μετά από μια μεγάλη απουσία να επανέλθω σε παραγωγική φάση.

Σάς ευχαριστούμε πολύ!

Εγώ σας ευχαριστώ θερμά!

Σχόλια

Συνεντεύξεις

Περισσοτερα στην κατηγορια Συνεντεύξεις

Copyright © 2015-2016 Clevernews